Οπου κέρδος, πατρίς
Το Προσωπο: Ζαν Μονέ
Αν ο Ζαν Μονέ μπορεί να θεωρηθεί ο πατέρας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, τότε δεν πρέπει να εκπλήσσουν οι γονιδιακές επιβαρύνσεις της Ενωσης, που εκδηλώνονται έντονα στην ωριμότητά της.
Γόνος πλουσίων εμπόρων της περιοχής Κονιάκ, που παράγει το ομώνυμο ποτό, ο Μονέ βρέθηκε ήδη στα 16 του χρόνια στο Λονδίνο να προωθεί τα συμφέροντα της οικογενειακής επιχείρησης, για να εξελιχθεί πολύ γρήγορα σε κοσμοπολίτη κερδοσκόπο, με τυχοδιωκτικές τάσεις. Στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο κατάφερε να εξαιρεθεί «για λόγους υγείας» της στρατιωτικής θητείας, αλλά αυτό δεν τον εμπόδισε να φανεί χρήσιμος στην πατρίδα: Ασχολήθηκε με τις πολεμικές προμήθειες, απέκτησε μάλιστα πρόσβαση στο πρωθυπουργικό γραφείο και σύντομα συντόνιζε την οικονομική συνεργασία της χώρας του με τη σύμμαχο Αγγλία. Οι υπηρεσίες του στο έθνος εκτιμήθηκαν σε τέτοιο βαθμό, ώστε να προωθηθεί στο αξίωμα του αναπληρωτή γενικού γραμματέα της Ενωσης των Εθνών, προδρόμου του ΟΗΕ.
Στη διάρκεια του μεσοπολέμου, θησαύρισε από τη μαύρη αγορά οινοπνευματωδών στην Αμερική της ποτοαπαγόρευσης, βοήθησε, ως τραπεζίτης, τον Τσαγκ Κάι Σεκ στην κατασκευή σιδηροδρομικού δικτύου στην Κίνα, ενώ είχε ταυτόχρονα δραστηριότητες στην αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία και στη χημική βιομηχανία της ναζιστικής Γερμανίας. Με το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου έγινε σύμβουλος του προέδρου Ρούζβελτ, τον οποίο και παρότρυνε να αναλάβει τεράστια εξοπλιστικά προγράμματα, μέχρις ότου γίνει μέλος της εξόριστης γαλλικής κυβέρνησης του Ντε Γκωλ, στην Αλγερία.
Οπως έχουν γράψει οι βιογράφοι του, ενθαρρύνθηκε να προωθήσει, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, το σχέδιο της ευρωπαϊκής ενοποίησης από τους Αμερικανούς, με τους οποίους είχε πολύ στενές σχέσεις - τους αδελφούς Ντάλες, τον Ατσεσον, τον Μπολ κ. ά. Υπήρξε πολέμιος του γαλλικού πατριωτισμού, αντιτάχθηκε στη γαλλική, πυρηνική δύναμη και προσπάθησε να αποτρέψει τον Γερμανό καγκελάριο Αντενάουερ από το γαλλογερμανικό σύμφωνο που υπέγραψε με τον Ντε Γκωλ.
Ο «πατέρας της ενωμένης Ευρώπης» δεν εκτέθηκε ποτέ στη λαϊκή ψήφο και δεν έζησε ποτέ τον σφυγμό των λαϊκών στρωμάτων. Το περιβάλλον του ήταν πάντα εκείνο των κοσμοπολίτικων ελίτ. Αυτό ήταν το «έθνος» του, το οποίο υπηρέτησε με πραγματική συνέπεια - και με το αζημίωτο.
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_2_30/05/2010_402799
Αν ο Ζαν Μονέ μπορεί να θεωρηθεί ο πατέρας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, τότε δεν πρέπει να εκπλήσσουν οι γονιδιακές επιβαρύνσεις της Ενωσης, που εκδηλώνονται έντονα στην ωριμότητά της.
Γόνος πλουσίων εμπόρων της περιοχής Κονιάκ, που παράγει το ομώνυμο ποτό, ο Μονέ βρέθηκε ήδη στα 16 του χρόνια στο Λονδίνο να προωθεί τα συμφέροντα της οικογενειακής επιχείρησης, για να εξελιχθεί πολύ γρήγορα σε κοσμοπολίτη κερδοσκόπο, με τυχοδιωκτικές τάσεις. Στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο κατάφερε να εξαιρεθεί «για λόγους υγείας» της στρατιωτικής θητείας, αλλά αυτό δεν τον εμπόδισε να φανεί χρήσιμος στην πατρίδα: Ασχολήθηκε με τις πολεμικές προμήθειες, απέκτησε μάλιστα πρόσβαση στο πρωθυπουργικό γραφείο και σύντομα συντόνιζε την οικονομική συνεργασία της χώρας του με τη σύμμαχο Αγγλία. Οι υπηρεσίες του στο έθνος εκτιμήθηκαν σε τέτοιο βαθμό, ώστε να προωθηθεί στο αξίωμα του αναπληρωτή γενικού γραμματέα της Ενωσης των Εθνών, προδρόμου του ΟΗΕ.
Στη διάρκεια του μεσοπολέμου, θησαύρισε από τη μαύρη αγορά οινοπνευματωδών στην Αμερική της ποτοαπαγόρευσης, βοήθησε, ως τραπεζίτης, τον Τσαγκ Κάι Σεκ στην κατασκευή σιδηροδρομικού δικτύου στην Κίνα, ενώ είχε ταυτόχρονα δραστηριότητες στην αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία και στη χημική βιομηχανία της ναζιστικής Γερμανίας. Με το ξέσπασμα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου έγινε σύμβουλος του προέδρου Ρούζβελτ, τον οποίο και παρότρυνε να αναλάβει τεράστια εξοπλιστικά προγράμματα, μέχρις ότου γίνει μέλος της εξόριστης γαλλικής κυβέρνησης του Ντε Γκωλ, στην Αλγερία.
Οπως έχουν γράψει οι βιογράφοι του, ενθαρρύνθηκε να προωθήσει, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, το σχέδιο της ευρωπαϊκής ενοποίησης από τους Αμερικανούς, με τους οποίους είχε πολύ στενές σχέσεις - τους αδελφούς Ντάλες, τον Ατσεσον, τον Μπολ κ. ά. Υπήρξε πολέμιος του γαλλικού πατριωτισμού, αντιτάχθηκε στη γαλλική, πυρηνική δύναμη και προσπάθησε να αποτρέψει τον Γερμανό καγκελάριο Αντενάουερ από το γαλλογερμανικό σύμφωνο που υπέγραψε με τον Ντε Γκωλ.
Ο «πατέρας της ενωμένης Ευρώπης» δεν εκτέθηκε ποτέ στη λαϊκή ψήφο και δεν έζησε ποτέ τον σφυγμό των λαϊκών στρωμάτων. Το περιβάλλον του ήταν πάντα εκείνο των κοσμοπολίτικων ελίτ. Αυτό ήταν το «έθνος» του, το οποίο υπηρέτησε με πραγματική συνέπεια - και με το αζημίωτο.
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_world_2_30/05/2010_402799
Το Προσωπο: Οσβαλντ Σπένγκλερ
Προφήτης της παρακμής
Γόνος οικογένειας ανθρακωρύχων και τεχνικών ορυχείων, ο Σπένγκλερ σπούδασε ευρύ φάσμα θετικών και ανθρωπιστικών επιστημών προτού αφοσιωθεί στη συγγραφή ιστορικών έργων, θυσιάζοντας για το πάθος του τη θέση καθηγητή Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Γκέτιγκεν, που του είχε προταθεί. Στο πολύκροτο έργο του διατύπωσε την εκτίμηση πως ο 19ος αιώνας ήταν «ο χειμώνας της Δύσης, η νίκη του υλισμού και του σκεπτικισμού, του σοσιαλισμού, του κοινοβουλευτισμού και του χρήματος». Η πεσιμιστική - ρομαντική οπτική του είχε έντονες επιρροές από τον Νίτσε και συνοδευόταν από την εχθρότητα απέναντι στην τεχνολογία και στις «έγχρωμες φυλές». Αν και ψήφισε τον Χίτλερ στις εκλογές του 1932, απογοητεύθηκε από την «ωμή» προσωπικότητά του όταν τον συνάντησε, την επόμενη χρονιά, και απέρριψε επανειλημμένες εκκλήσεις του Γκέμπελς να δώσει δημόσιες διαλέξεις. Αργότερα, οι ναζί απαγόρευσαν το βιβλίο του «Η ώρα της απόφασης», το οποίο υπερασπιζόταν μεν τον γερμανικό εθνικισμό, αλλά απέρριπτε τον αντισημιτισμό.
Ο Σπένγκλερ πέθανε στο περιθώριο της ναζιστικής Γερμανίας, το 1936, αλλά οι πεσιμιστικές ιδέες του περί παρακμής της Δύσης άσκησαν διαχρονική επιρροή, ιδιαίτερα σε εποχές κρίσεων. Ανάμεσα σε αυτούς που επηρεάστηκαν από τις ιδέες του συγκαταλέγονται πολύ διαφορετικές προσωπικότητες, από τον ηγέτη των μαύρων της Αμερικής Μάλκομ Χ μέχρι τον Χένρι Κίσινγκερ και τον συγγραφέα της «Σύγκρουσης των πολιτισμών», Σάμιουελ Χάντιγκτον.
http://portal.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathfiles_1_14/06/2010_342296
Αναρτήσεις
